چون به دعا آغاز مي كرد نخست خداي عزوجل را با چنين عبارتهايي حمد و ثنا مي گفت.
̶ حمد و سپاس خداى را، آن نخستين بى پيشين را و آن آخرين بى پسين را،
̶ خداوندى كه ديده ى بينايان از ديدارش قاصر آيد و انديشه ى واصفان از نعت او فرو ماند.
̶ آفريدگان را به قدرت خود ابداع كرد و به مقتضاى مشيت خويش جامه هستى پوشيد
̶ و به همان راه كه ارادت او بود روان داشت و رهسپار طريق محبت خويش گردانيد.
̶ چون ايشان را به پيش راند، كس را ياراى واپس گراييدن نبود، و چون واپس دارد، كس را ياراى پيش تاختن نباشد.
̶ هر زنده جانى را از رزق مقسوم خويش توشه اى معلوم نهاد، آنسان كه كس نتواند از آن كه افزونش داده، اندكى بكاهد و بر آن كه اندكش عنايت كرده، چيزى بيفزايد.
̶ سپس هر يك از آدميان را عمرى معين مقرر كرد و مدتى محدود كه با گامهاى روزها و سالهايش مى پيمايد، تا آنگاه كه به سر آردش، آنسان كه چون آخرين گامها را بردارد و پيمانه عمرش لبريز شود، او را فروگيرد: يا به ثواب فراوانش بنوازد، يا به ورطه ى عقابى خوفناكش اندازد، تا بدكاران را به كيفر عمل خويش برساند و نيكوكاران را به پاداش كردار نيك خويش
̶ و اين خود عين عدالت اوست.
̶ منزه و پاك است نامهاى او و ناگسستنى است نعمتهاى او. كس را نرسد كه او را در برابر اعمالش بازخواست كند و اوست كه همگان را به بازخواست كشد.
̶ حمد و سپاس خداوندى را كه اگر معرفت حمد خويش را از بندگان خود دريغ مى داشت، در برابر آن همه نعمتها كه از پس يكديگر بر آنان فرومى فرستاد، آن نعمتها به كار مى داشتند و لب به سپاسش نمى گشادند، به رزق او فراخ روزى مى جستند و شكرش نمى گفتند.
̶ و اگر چنين مى بودند، از دايره انسانيت برون مى افتادند و در زمره چارپايان در مى آمدند. چنان مى شدند كه خداى تعالى در محكم تنزيل خود گفته است: (چون چارپايانند، بل از چارپايان هم گمراه تر.)
̶ حمد و سپاس خداوندى را كه خود را به ما شناسانيد و شيوه سپاسگزارى اش را به ما الهام كرد و ابواب علم ربوبيت خويش را به روى ما بگشاد و ما را به اخلاص در توحيد او راه نمود و از الحاد و ترديد در امر وى به دور داشت.
̶ او را سپاس گوييم، چنان سپاسى كه چون در ميان سپاسگزارانش زيستن گيريم، همواره با ما باشد و به يارى آن از همه ى آنان كه خواستار خشنودى و بخشايش او هستند گوى سبقت برباييم.
̶ آنچنان سپاسى كه تابشش تاريكى وحشت افزاى گور بر ما روشن گرداند و راه رستاخيز براى ما هموار سازد و در آن روز كه هر كس به جزاى عمل خويش رسد و بر كس ستم نرود و هيچ دوستى از دوست خويش دفع مضرت نتواند و كس به كس يارى نرساند، چون در موقف بازخواست ايستيم، منزلت ما برافرازد و بر مرتبت ما بيفزايد.
̶ حمد و سپاسى آنچنان كه نوشته در نامه عمل ما به اعلى عليين فرا رود و فرشتگان مقرب بر آن گواهى دهند.
̶ حمد و سپاسى آنچنان كه در آن روز كه ديدگان را پرده حيرت فروگيرد، ديدگان ما بدان روشنى گيرد و در آن روز كه گروهى سيه روى شوند، ما سپيد روى گرديم.
̶ حمد و سپاسى آنچنان كه ما را از آتش دردناك خداوندى برهاند و در جوار كرمش بنشاند.
̶ حمد و سپاسى آنچنان كه ما را با فرشتگان مقرب او همنشين سازد و در آن سراى جاويد كه جايگاه كرامت هميشگى اوست با پيامبران مرسل همدوش گرداند.
̶ حمد خداوندى را كه سيرتها و صورتهاى پسنديده را براى ما برگزيد و روزيهاى خوش و نيكو را به ما ارزانى داشت.
̶ خداوندى كه ما را آنگونه برترى داد كه بر همه ى آفريدگان سلطه يابيم، چندان كه به قدرت او هر آفريده فرمانبردار ماست و به عزت او در ربقه ى طاعت ما.
̶ سپاس خداوندى را كه جز به خود، در نياز را به روى ما فروبست. چگونه از حمد او برآييم؟ كى سپاسش توانيم گفت؟ نمى توانيم، كى توانيم؟
̶ حمد خداوندى را كه در پيكر ما ابزارهايى نهاد كه توان بست و گشادمان باشد و به نعمت روح، زندگيمان عنايت فرمود و اندامهايى داد كه به نيروى آنها كارهاى توانيم ساخت و ما را از هر چه خوش و گوارنده است روزى داد و به فضل خويش بى نياز گردانيد و به من و كرم خود سرمايه بخشيد.
̶ و تا فرمانبردارى و سپاسگزاريمان بيازمايد، به كارهايى فرمان داد و از كارهايى نهى فرمود. چون از فرمانش سر برتافتيم و بر مركب عصيان برنشستيم، به عقوبت ما نشتافت و در انتقام از ما تعجيل روا نداشت، بلكه به رحمت و كرامت خويش ما را زمان داد و به رافت و حلم خود مهلت عطا فرمود، باشد كه بازگرديم.
̶ حمد و سپاس خداوندى را كه ما را به تو به راه نمود. و اگر پرتو فضل او نبود، هرگز بدان راه نمى يافتيم. و اگر از فضل او تنها به همين يك نعمت بسنده مى كرديم، باز هم دهش او به ما نيكو و احسان او در حق ما جليل و فضل و كرمش بس كرامند مى بود،
̶ كه روش او در قبول توبه ى پيشينيان نه چنين بود. ما را از هر چه فراتر از تاب و توانمان بود معاف داشت و جز به اندازه ى توانمان تكليف نفرمود و جز به اعمال سهل و آسانمان وانداشت، تا هيچ يك از ما را عذرى و حجتى نماند.
̶ هر كه از ما سر از فرمانش برتابد، كارش به شقاوت كشد و آن كه به درگاه او روى كند، تاج سعادت بر سر نهد.
̶ حمد و سپاس خداى را، بدان سان كه مقربترين فرشتگانش و گرامى ترين آفريدگانش و ستوده ترين ستايندگانش مى ستايند.
̶ حمدى برتر از هر حمد ديگر، آنسان كه پروردگار ما از همه آفريدگان خود برتر است.
̶ حمد باد او را به جاى هر نعمتى كه بر ما و بر ديگر بندگان در گذشته و زنده خود دارد، به شمار همه چيزها كه در علم بى انتهاى او گنجد و چند برابر نعمتهايش، حمدى بى آغاز و بى انجام و تا روز رستاخيز،
̶ حمدى كه حدى و مرزى نشناسد و حسابش به شمار درنيايد و پايانش نبود و زمانش در نگسلد.
̶ حمدى كه ما را به فرمانبردارى و بخشايش او رساند و خشنودى اش را سبب گردد و آمرزش او را وسيله باشد و راهى بود به بهشت او و پناهگاهى بود از عذاب او و آسايشى بود از خشم او و ياورى بود بر طاعت او و مانعى بود از معصيت او و مددى بود بر اداى حق و تكاليف او.
̶ حمدى كه ما را در ميان دوستان سعادتمندش كامروا كند و به زمره آنان كه به شمشير دشمنانش به فوز شهادت رسيده اند درآورد. انه ولى حميد.